«А» Сериянинг энг қизиқарли ва катта тарихга эга жамоаларидан бири — Туриннинг «Ювентус»и, охирги йилларда турли қийинчиликларга дуч келган. Ушбу клуб ўз тарихи давомида 36 маротаба чемпионликка эришган ва Италия футболининг рамзий белгисига айланган. Аммо Тиаго Мотта кетганидан сўнг, жамоа тактик жиҳатдан парчаланиб, бир неча мавсум давомида кутилган натижаларни беролмай келган. Ўтган мавсумда раҳбарият жамоани сақлаб қолиш учун Игор Тудорга мурожаат қилди. Бу қарор кўпчилик учун кутилмаган ва ҳатто нотўғри кўринди, чунки ҳар икки мураббийнинг услуби мутлақо қарама-қарши эди. Мотта футболчиларнинг позицияларни доимий равишда алмаштиришига асосланган мураккаб футболни қўллаган бўлса, Тудор эса физика ва узлуксиз югуришни асос қилиб олган. Летта даврида Тудор ўзининг клубда қолиши ёки кетиши мумкинлигини билмайди. Раҳбарият турли вариантларни кўриб чиқди, аммо якунда ҳеч ким билан келишувга эришилмади ва мавсум Тудор қўлида бошланди. Бироқ октябрь ойида жамоа ёмон натижалар кўрсатганидан сўнг, уни ишдан олиб, проектни Лучано Спаллеттига топширишга қарор қилинди. Бу яна бир муҳокама қилинган танлов эди, чунки Спаллетти Италия терма жамоасида мураккаб тактик моделларни самарали жорий қила олмаган ва «Юве»да Мотта мисоли орқали кўрилганидек, асосни барпо этиш учун кўп вақт йўқ эди. Шу билан бирга, клуб мухлислари орасида Спаллеттига ишонч ва шубҳа ҳам бир-бирини тўлдириб турган.

Спаллеттининг тезкор таъсири

Спаллетти, собиқ «Зенит» мураббийи, жамоани тезда ўз услубига мослаштирди. У тотал футбол концепциясига асосланиб, футболчиларнинг роли ва ҳаракатларини қайта тақсимлади. Ўртача ҳисобда, Спаллетти қўли остида «Ювентус» ҳар ўйинда 2,1 очко билан очко тўплайди ва очко тўплаш суръати бўйича «А» Серияда 3-ўринни эгаллади. Бу натижа Спаллеттининг майдондаги тактик ўзгаришлари ва футболчиларни эркин ҳаракатланишга ўргатишининг самараси эди.

Унинг асосий принципи — футболчиларни вазиятга мос ҳаракатланишга ўргатиш, фикрлаш ва тез қарор қабул қилиш қобилиятини ривожлантириш. Шу орқали жамоа прессинг ва ҳужумда рақиблар учун ноаниқ ҳолатлар яратади, шу билан бирга ўз ҳимоясини мустаҳкамлайди.

Форматдаги ўзгариш

Биринчи қадам сифатида Спаллетти формацияни ўзгартирди: учта марказий ҳимоячидан тўртликка қайтди. Унга кўра, ҳимоячи ва ярим ҳимоячиларнинг вазифалари қайта тақсимланди, майдонда футболчиларнинг эркин ҳаракатланиши ва вазиятга тез мослашишига эътибор қаратилди.

Билд-ап жараёнида Локателли, реджиста вазифасини бажариб, марказий ҳимоячилар орасига тушиб, ҳужумларни чуқурдан бошлайди. Қанот ҳимоячилари Камбьязо ва Калулу юқорироқ кўтарилади ва натижада биринчи босқичда таниш учлик ҳимоячи шаклланади. Шу билан бирга, футболчилар зона алмаштириш орқали рақибларни адаштириш ва ҳамкорлар учун бўш майдон очиш имконига эга бўлади.

«Юве» Спаллетти қўли остида «А» Серияда прессинг интенсивлиги бўйича 6-ўринни эгаллайди. У ҳудудий прессингга устунлик беради, шу билан бирга баъзи ҳолларда персонал ориентирлардан ҳам фойдаланади — масалан, «Рома»га қарши.

Реляцион футбол ва тотал футбол мероси

Бу услуб реляцион футбол деб аталади. Унда футболчилар позицияга қатъий боғланмайди, вазиятга мос ҳаракат қилади ва универсал функцияларни бажаради. Бу Ринус Михелс ва Йохан Кройфнинг тотал футбол концепциясига яқин, аммо замонавий футбол талабларига мослаштирилган.

Ушбу услубда асосий нарса — футболчиларнинг майдонни тўғри тушуниш қобилияти ва тез қарор қабул қилиш салоҳияти. Улар позицияни эркин ўзгартириб, вазиятни таҳлил қилади ва тез ҳаракат қилади. Бу замонавий футболда тактик ва техник ўсиш учун асосий омил ҳисобланади.

Калит футболчилар ва универсаллик

Спаллетти жамоасининг асосий фигураларидан бири — Уэстон Маккенни. Номинал марказий ярим ҳимоячи сифатида у баъзи учрашувларда марказий ҳужумчи («тўққизлик») вазифасини бажаради. Сўнгги бир неча ойда у ярим ҳимоячилар орасида энг кўп гол урган футболчига айланди (7та гол).

Копмейнерс эски вазифаларига қайтди ва ҳужумда бокс-ту-бокс позициясида фаол ҳаракат қилади. Локателли реджиста вазифасини мукаммал бажаради ва ҳужумларнинг ритмини назорат қилади. У прогрессив паслар бўйича лигада энг юқори кўрсаткичларга эга (90 дақиқага 14,64 пас), шунингдек, марказий ҳимоячилар орасида ҳужумларни бошлайди ва имкониятлар яратади.

Кенан Йилдиз эса финал қисмида ижодкорликни намоён қилиб, жамоа учун муҳим эпизодлар яратади. Унинг ҳаракатлари, баъзида Алессандро Дель Пьеронинг ўйинини эслатади ва визуал томондан жамоага қўшимча таъсир қилади.

Тактик жиҳатлар ва натижалар

Спаллетти футболчиларни майдонда эркин ҳаракатланишга ўргатди, ҳужум ва ҳимояни уйғунлаштирди ва жамоани замонавий, динамик ва кўркам футболга йўналтирди. «Ювентус» мухлислари учун бу нафақат натижа, балки визуал томондан ҳам таъсирли услубдир.

Ҳар бир ўйинда футболчиларнинг эркин ҳаракати ва зона алмашиши рақиблар учун ноаниқ ҳолатлар яратади, бу эса ҳужум имкониятларини кенгайтиради. Шунингдек, прессинг орқали рақибни тўхтатиш ва тизимли ҳимояни таъминлаш Спаллетти жамоасининг асосий хусусиятига айланди.

Клуб келажаги ва стратегия

Спаллетти футболчиларни мотивациялаш ва уларни клубда қолишга ундашга ҳам эътибор қаратмоқда. У жамоага натижа беради ва шу билан бирга келажакни шакллантириб, барқарор ривожланиш учун асос яратади. Клубнинг жамоа муддати узоқ ва узлуксиз ривожланиш стратегияси Спаллетти билан уйғунлашиб, «Юве»ни яна чемпионлик учун курашга тайёрлаяпти.

Ҳозирги пайтда Спаллетти қўл остидаги «Ювентус» замонавий, эркин ҳаракат қила оладиган ва тактик жиҳатдан бой футбол кўрсатмоқда. Ушбу услуб жамоа учун нафақат натижа, балки «А» Серияда янги тотал футбол даврининг бошланиши сифатида баҳоланади.

Манба: sport-express.ru, М.ПЎЛАТОВ тайёрлади