РАКУРС: Чемпионликдан узоқ пойтахт…
Шотландия Премер-лигасида сенсацион натижа яқин: жорий мавсум «Рейнжерс» ёки «Селтик» эмас, балки «Хартс» чемпион бўлади, чоғи. Эдинбург жамоаси абадий серияни бузиш ҳаракатида. Диққат қилинг, Шотландия лигасида узоқ 1960 йилдан буён пойтахт клуби илк марта чемпионликни тантана қилиши мумкин. Хўш, Европанинг яна қайси миллий лигаларида пойтахт вакиллари узоқ вақтдан буён чемпионликдан бебаҳра қолишмоқда?
РОССИЯ – 8 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Локомотив» (2017|2018)
Шундан буён чемпионликка эришган клублар: «Зенит», «Краснодар»
Москвада кучли клублар кўп. Мисол учун, ҳозирда РПЛ таркибининг тўртдан бир қисми Москвадан. Бироқ пойтахт 2018 йилдан буён чемпионликни кўрмади. Дарвоқе, ўтган асрнинг 80-йиллари собиқ иттифоқ чемпионатида ҳам худди шундай серия кузатилганди: «Динамо» (Киев), «Динамо» (Минск), «Зенит» ва «Днепр» клублари қаторасига 7 йил давомида Москвани «олтин»сиз қолдирган. Агар жорий мавсум бош соврин яна Москва ҳалқа йўлидан ташқарига чиқса, Россия пойтахтининг чемпион бўлолмаслик серияси 8 мавсумга етади – ички антирекорд.
АНГЛИЯ – 9 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Челси» (2016|2017)
Шундан буён чемпионликка эришган клублар: «Манчестер Сити», «Ливерпуль»
Лондон нафақат АПЛ, балки бутун Англияда клублар сони бўйича мутлақ рекордчидир. Дейлик, жорий мавсум Буюк Британиянинг шоҳ шаҳридан элитада нақ 7та жамоа ўйнамоқда. Ҳа, «Арсенал» мавсумнинг катта қисмида бўлажак чемпиондек ттасаввур уйғотди, аммо 1-ўринни яна қўлдан чиқармаслигига кафолат йўқ. Умуман, АПЛда 2004 йилдан буён Англия пойтахтининг 1та клубигина ғолиб чиққани чиндан ҳам, жуда ҳайратланарли.
АВСТРИЯ — 13 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Аустрия» (2012|2013)
Шундан буён чемпионликка эришган клублар: «РБ Зальцбург», «Штурм»
Венанинг «Рапид» ва «Аустрия» клублари чемпионлик унвонлари бўйича Австрияда етакчи ҳисобланади (икки клуб тегишлича 32 ва 24 марта ғолиб чиққан). Аммо вазият янги асрнинг биринчи 10 йиллиги ўрталарида кескин ўзгарди: Red Bull концерни тасаввурига ўтган «РБ Зальцбург» катта молиявий кўмак воситасида чин гегемония ўрнатди ва мавсум-2013|2014дан эътиборан қаторасига 10 марта чемпионликни нишонлади. Тўғри, охирги 2 мавсумда чемпионлик байроғини «Штурм» тортиб олди. Бу мавсум эса «Аустрия» ниҳоят, олтин кубокни Венага қайтармоқчи. Лекин чемпионлик пойгаси ниҳоятда қизғин – «Штурм», «РБ Зальцбург» ва ЛАСК клублари пойтахтни яна зафар куйисиз қолдирмоқчи.
БОЛГАРИЯ — 17 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Левски» (2008|2009)
Шундан буён чемпионликка эришган клублар: «Литекс», «Лудогорец»
Жорий асрнинг биринчи 10 йиллиги охиригача Болгария чемпионатида мусиқага фақат София клублари буюртма берди – ЦСКА, «Левски», «Славия» ва «Локомотив». Дастлабки иккиси олтин медаллар сони бўйича ҳам анча иилгарилаб кетган (ЦСКА – 31 карра чемпион бўлса, «Левски» 26 карра). Чемпионлар рейтингининг 3-қаторида эса охирги 14 йилда 14 марта тахтга кўтарилган «Лудогорец» (Разград) кетмоқда. Бу клубни 2010 йили маҳаллий бизнесмен Кирил Домусчиев сотиб олди ва у миллий лигада доминант кучга айланди. Тўғри, бу йил чемпионликнинг Софияга қайтиши эҳтимоли катта, чунки «Левски» турнир жадвалида «Лудогорец»дан анча илгарилаб кетди.
НОРВЕГИЯ — 21 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Волеренга» (2005)
Шундан буён чемпионликка эришган клублар: «Русенборг», «Бранн», «Стабек», «Мёльде», «Стремсгодсет», «Будё-Глимт», «Викинг»
Ўтган асрнинг 90-йиллари Норвегия чемпионатида Тронхеймнинг «Русенборг» клуби ҳукмронлик ўрнатди. Мавсум-2005да эса Ослонинг «Волеренга»си унинг чемпионлик серияси (кетма-кет 13 марта)га чек қўйди. Ўшандан буён 7та клуб Элитсерияда ғалаба бонгини урди, аммо Осло ҳамон сукунат домида. Боз устига, пойтахт клублари бу вақт ичида совринга яқинлашмади ҳам.
ИТАЛИЯ — 25 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Рома» (2000|2001)
Шундан буён чемпионликка эришган клублар: «Ювентус», «Милан», «Интер», «Наполи»
Ҳа, аср бошидаги скудеттолар Рим учун охиргилари бўлиб қолмоқда: 2000 йили «Лацио», кейингисида эса «Рома» «А» серия шоҳсупасига кўтарилганди. Кейинчалик «бургутлар» ўртамиёнага айланишди, «бўрилар» эса кумуш медаль синдромидан азият чекишди. Ҳар ҳолда, «Рома» янги асрнинг дастлабки 10 йиллигида нақ 6 марта 2-ўринни эгаллади. Италия пойтахти учун вазият яхшиланаётганини айтиш қийин. Аксинча, рақобат сезиларли даражада ошди. Дейлик, Диего Марадона давридан буён чемпионликни қўлга киритолмаган «Наполи» яна фаворитлар қаторига қўшилди ва 2023 йили «қуруқ» сериясига барҳам берди.
ШОТЛАНДИЯ — 66 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Хартс» (1959|1960)
Шундан буён чемпионликка эришган клублар: «Селтик», «Рейнжерс», «Данди», «Данди Юнайтед», «Килмарнок», «Абердин»
Шотландияда футбол мухлислари учун битта шаҳар бор: Глазго. Ҳар ҳолда, мавсум-1985|1986-дан буён чемпионлик «Cелтик» ва «Рейнжерс» ўртасида айланмоқда. Ўтган асрнинг 80-йиллари бошида эса «Данди», «Данди Юнайтед», «Абердин» ва «Килмарнок» 1 мартадан олтин медални қўлга киритган. Пойтахт – Эдинбургда эса чемпионлик таъмини тотиб кўрган 2та таниқли клуб бор: «Хиберниан» ва «Хартс». Мана, жорий мавсум кутилмаган ҳодиса юз бериши мумкин: «Хартс» ШПЛда ишонч билан етакчилик қилмоқда.
ГЕРМАНИЯ — 95 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Герта» (1931)
Шундан буён чемпионликка эришган клублар: «Бавария», «Фортуна» (Дюссельдорф), «Шальке», «Нюрнберг», «Ганновер», «Рапид» (Вена), «Дрезднер», «Мангейм», «Штутгарт», «Кайзерслаутерн», «Рот-Вайсс» (Эссьен), «Боруссия» (Дортмунд), «Айнтрахт» (Франкфурт), «Гамбург», «Кёльн», «Вердер», «Мюнхен 1860», «Айнтрахт» (Брауншвейг), «Боруссия» (Менхенгладбах), «Вольфсбург», «Байер»
Берлин яқин орада охирги чемпионликнинг 100 йиллигини нишонласа, ажабмас. Пойтахт вакили Германияда Бундеслига ташкил этилишидан 30 йил олдин, аниқроғи, мавсум-1931да чемпион бўлганди. Шундан буён Ғарбий Германиянинг 21та жамоаси олтин медаль соҳибига айланди. Жумладан, 1941 йили «Рапид» (Вена) ҳам чемпионликни нишонлади (Германия Австрияни ўз таркибига қўшиб олганди). Ҳа, ГДР даврида Берлин клуби зафарга эришган. Дейлик, «Динамо» 10 марта чемпионлик шаробини ичган. Аммо бу мамлакат энди мавжуд эмас. Боз устига, 1949-1990 йиллар ГФР пойтахти саналган Бонн шаҳри жамоалари ҳам ҳеч қачон миллий чемпионатда ғолиб чиқмаган.
УЭЛЬС — ҲЕЧ ҚАЧОН
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: –
Чемпионликка эришган клублар: «Кумбран Таун», «Бангор Сити», «Барри Таун», «Рил», «Лланелли», «Нью-Сейнтс», «Коннас-Ки Номадс»
Уэльсда миллий чемпионат фақат 1992 йили йўлга қўйилган. Аммо 34 йил ҳам катта муддат, барибир. Ортда қолган вақт давомида 7та шаҳар клуби ғалаба нашидасини сурди, аммо пойтахт – Кардифф жим. Тўғри, маҳаллий гигантлар қўшни лигада ўйнайди. Дейлик, «Кардифф Сити» агар Англия эмас, Уэльс лигасида иштирок этганида, эҳтимол, бир неча марта чемпионликни расмийлаштирарди.
ТУРКИЯ – ҲЕЧ ҚАЧОН
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: –
Чемпионликка эришган клублар: «Галатасарой», «Фенербахче», «Бешиктош», «Истанбул Башакшеҳир», «Трабзонспор», «Бурсаспор»
Истанбул Туркиянинг энг йирик шаҳри эканлигини ҳамма билади. Ҳатто кўпинча айнан Истанбулга мамлакат пойтахти сифатида қаралади. Бироқ факт шуки, бир асрдан ошдики, Анқара расмий пойтахт ҳисобланади. Бу шаҳарда эса футбол ҳолати жуда ёмон. Анқаранинг энг яхши жамоаларидан бири «Генчлербирлиги» қаторасига 4 мавсум Иккинчи лигада ўйнади ва атиги 7 ойча олдин Суперлигага қайтди. «Кечиоренгюжю» Иккинчи лиганинг ўртамиёналаридан бири, «Анқарагюжю» эса «лифт-жамоа» мақомида. Хуллас, Анқарадан яқин орада Туркия чемпиони чиқиши эҳтимоли йўқ, ҳисоб.
ШУНИНГДЕК…
АНДОРРА — 13 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Лузитанос» (2012|2013)
МОЛДОВА — 15 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Дачия» (2010|2011)
ИСРОИЛ – 18 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Бейтар» (2007|2008)
ЛЮКСЕМБУРГ — 32 ЙИЛ
Пойтахтнинг чемпионликка эришган охирги клуби: «Авенир Бегген» (1993|1994)
Манба: sport-express.ru, А.АҲМЕДОВ тайёрлади





